Góc Nhìn CafeLand: Chiếc khẩu trang dưới góc nhìn kinh tế – duancanhodatxanh.com


Ads_ngang
Website duancanhodatxanh.com lĩnh vực bất động sản chuyên mua bán và cho thuê căn hộ, nhà đất có bài Góc Nhìn CafeLand: Chiếc khẩu trang dưới góc nhìn kinh tế – duancanhodatxanh.comCafeLand – Vào ngày cuối cùng của năm âm lịch 2019, trong không khí rộn ràng chuẩn bị chào đón năm mới, một thông tin khiến tôi giật mình và hoang mang là Trung Quốc cô lập thành phố Vũ Hán do dịch bệnh virus corona. Linh cảm thấy điều chẳng lành, tôi liền ra hiệu thuốc cạnh nhà mua 3 hộp khẩu trang để “phòng thân”.
CafeLand – Vào ngày cuối cùng của năm âm lịch 2019, trong không khí rộn rã chuẩn bị chào mừng năm mới, một thông tin khiến tôi giật mình và hoang mang là Trung Quốc xa lánh phố xá Vũ Hán do bệnh dịch virus corona. Linh cảm thấy điều chẳng lành, tôi liền ra quầy thuốc cạnh nhà mua 3 hộp khẩu trang để “phòng thân”.

Có lẽ tôi đã may mắn hơn anh bạn của tôi, người đã chạy tới cả chục quầy thuốc mà vẫn chưa thể mua được hộp khẩu trang nào, dù anh sẵn sàng trả giá cao hơn hàng chục lần so với mức giá bán trước đây.

Những câu truyện xung quanh dịch bệnh này đang nóng dần lên mỗi ngày. Trong đó, câu chuyện về giá khẩu trang, chủ trương “kiểm soát giá” của Nhà nước và hệ lụy của nó có nhiều ý kiến khác nhau. Các ý kiến khác nhau do mỗi người đang tiếp cận ở mỗi khía cạnh, sự trải nghiệm và tri thức họ tiếp cận cũng khác nhau.

Tôi viết bài này để bày tỏ quan điểm của mình bao quanh chính sách về giá khẩu trang của Nhà nước thời gian qua. Tôi tin đây là điều cần có để bạn đọc có thêm góc nhìn khác về các vấn đề kinh tế, chính sách và kinh doanh. Các ý kiến có tinh thần thành lập kia sẽ góp phần cho xã hội ngày càng tiến bộ.

Đầu cơ trục lợi và bàn tay thị trường

Bệnh viêm phổi do chủng virus corona mới (2019-nCoV) ở Vũ Hán đã nhanh chóng lan ra toàn cầu. Tính đến ngày 11/2 đã có hơn 1.000 người chết và hơn 40.000 người nhiễm bệnh ở hơn 30 quốc gia khác nhau. Hàng chục thành phố và hàng trăm triệu đứa ở Trung Quốc đã buộc phải tách biệt để ngăn chặn đại dịch bùng phát.

Tại Việt Nam, trong những ngày này, toàn nước đang gồng mình ngăn chặn cơn đại dịch. Một sự kiện chưa từng có là gần như toàn bộ học sinh, sinh viên trong nước phải nghỉ học để phòng trừ dịch; các hoạt động vui chơi, giải trí, du lịch bị ngưng trệ. Những ảnh hưởng của đại dịch này đối với nền kinh tế Việt Nam sẽ lớn nhất và hiện chưa thể đong đếm được.

Một vấn đề rất xứng đáng chú ý là khẩu trang, nước rửa tay – một sản phẩm thiết yếu để chống dịch – trở nên khan hiếm và giá bị đẩy lên rất cao gấp hàng chục lần so với trước đây. Trước buổi lễ “vỡ trận” thị trường khẩu trang, Phó thủ tướng Vũ Đức Đam đã đòi hỏi rút ngay giấy phép nếu hiệu thuốc đội giá khẩu trang.

Theo báo Thanh Niên thì ngay sau chỉ huy này, tính ngày 1/2 đã có tới 85 cửa hàng bị phạt vì “thổi giá” khẩu trang và có nhà thuốc bị phạt 20 triệu đồng vì găm giữ khẩu trang. Trên các trang mạng, hình ảnh về biển báo “không bán khẩu trang, đừng hỏi” xuất hiện ở vô số nhà thuốc. Bên cạnh đó, hình ảnh hàng người xếp hàng mua khẩu trang “đúng giá” cũng xuất hiện khắp nơi.

Hiện tượng đó khiến tôi không thể không băn khoăn, tự hỏi việc “trừng phạt” người bán khẩu trang như vậy liệu có luôn phải có hay không và nó ảnh hưởng như ra sao đến thị trường này? Với năng lực sản xuất toàn quốc chỉ tầm 2 triệu khẩu trang/ngày, trong khi nhu cầu sử dụng cũng có thể có thể đang cao hơn rất nhiều và nhu cầu tiêu thụ khẩu trang ở Trung Quốc cũng đã và đang rất lớn, việc cung không đủ cầu dẫn đến giá cả tăng là điều tất yếu.

Tuy nhiên, việc một hộp khẩu trang y tế tăng 10 lần, từ 30.000-40.000 đồng/hộp lên mức 200.000-400.000 đồng/hộp, là hiện tượng bất thường. Vì nguyên nhân này, nhiều người đã cho là có hiện tượng đầu cơ trục lợi của những “con buôn” trong nỗi lo sợ dịch bệnh lý của người dân. Trên mạng xã hội xuất hiện một làn sóng phản ứng kinh hoàng việc giá khẩu trang tăng vọt.

Về vấn đề này, tôi cho là giá khẩu trang tăng không những do “găm hàng, đầu cơ” mà còn bởi chi phí đầu vào tăng. Rõ ràng với nhu cầu sản xuất khẩu trang y tế lớn thì kinh phí nguyên chất liệu đầu vào, chi phí sản xuất cũng sẽ tăng (tăng ca hoặc đầu tư mới). Việc nhu cầu cao giá tăng là một quy luật hết sức bình thường trong nền kinh tế. Ngay cả đối với thị trường bất động sản thời gian qua, giá nhà đất nhiều nơi cũng tăng vọt lên nhiều lần trong thời gian ngắn. Trên thị trường, nhiều mặt hàng cũng đang được bán với mức giá cao gấp hàng chục lần giá thành sản xuất ra nó.

Dưới góc độ kinh tế, tôi nghĩ rằng việc giá khẩu trang tăng khi cầu tăng thì hữu hiệu kinh tế đối với xã hội sẽ tăng, bởi chính mức giá sẽ điều chỉnh hành vi người tiêu dùng sao cho lợi ích kinh tế xã hội đạt tới cao nhất. Giả sử mức giá giữ nguyên ở mức thấp như trước thì nhiều người sẽ cảm nhận thấy nó quá rẻ và họ sẽ mua nhiều hơn. Điều này khiến cho hàng hóa mau chóng hết và những người đến sau sẽ không mua được dù họ sẵn sàng mua với mức giá cao.

Hàng dài người xếp hàng để được mua khẩu trang không “đúng giá”

Nhà nước can thiệp vào thị trường

“Từ giờ phút này trở đi, người dân có bằng chứng, hình ảnh bất kỳ nhà thuốc nào đội giá bán khẩu trang, chẳng cần thanh tra xuống làm việc, Bộ Y tế rút giấy phép ngay lập tức cửa hiệu đó, này là vấn đề kỷ cương và đạo đức”. Đó là phát biểu của Phó thủ tướng Vũ Đức Đam trong buổi họp trực tuyến sáng ngày 1-2 với các địa phương về phòng trừ dịch cúm. Phát biểu của Phó thủ tướng đã làm “nức lòng” ít nhiều người.

Những người cỗ vũ phát biểu của Phó Thủ tướng cho rằng càng phải trừng phạt những thương gia đội giá khẩu trang để trục lợi trên sự run sợ của người dân. Việc đội giá khẩu trang có thể làm cho nguy cơ nhiễm bệnh cao hơn do không thể mua được khẩu trang. Bên cạnh đó, họ cũng lấy tỉ dụ việc chính phủ Hàn Quốc cảnh báo bất kỳ thương nhân nào đầu cơ khẩu trang và các mặt hàng đề phòng dịch viêm đường phổi Vũ Hán bắt buộc phải đương đầu với án tù 2 năm.

Dưới phương diện của một người nghiên cứu về kinh tế, tôi cho là việc khống chế giá cho tới nay chưa mang lại hiệu quả và mục tiêu giữ giá khẩu trang có vẻ như đã không đạt được.

Thực tế cho thấy, nhiều cửa hàng thuốc đã treo biển không bán khẩu trang. Không chỉ ở Hà Nội, nhiều cửa hàng ở những nơi khác cũng dừng bán khẩu trang do sợ bị phạt. Rất nhiều người sẵn sàng mua khẩu trang với mức giá gấp 3-5 lần ngày xưa mà vẫn chưa có hàng. Hiện tượng nhiều người dân phải xếp hàng hàng tiếng đồng đồ để mua khẩu trang “đúng giá” xuất hiện khắp nơi. Đây chính là những kinh phí “ẩn chìm” mà xã hội đang phải gánh chịu do thiếu hụt khẩu trang gây ra.

Một vấn đề khác cũng cần xem xét là cơ sở pháp lý cho chuyện “trừng phạt” này. Điều 196, Bộ Luật hình sự 2015 quy chế “Người nào lợi dụng tình hình khan hiếm hoặc tạo nên sự khan hiếm giả tạo trong tình hình thiên tai, dịch bệnh, chiến tranh hoặc tình hình khó khăn về kinh tế mua vét hàng hóa thuộc danh mục mặt hàng bình ổn giá hoặc thuộc danh mục hàng hóa được Nhà nước định giá nhằm bán lại để thu lợi bất chính thuộc một trong các tình huống sau đây, thì bị phạt tiền từ 30.000.000 đồng đến 300.000.000 đồng hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm”.

Với quy chế này thì đầu cơ có thể bị trừng trị nhưng hàng hóa đó phải thuộc danh mục hàng hóa chính phủ bình ổn giá. Song, để trừng trị người “đầu cơ” thì càng phải trải qua một công đoạn “điều tra, luận tội”. Biện pháp trừng phạt theo quy định của Bộ luật Hình sự cũng không cần là “rút giấy phép”.

Giải thích: Khi có chính sách giá trần cao hơn mức giá cân bằng của thị trường dẫn đến dư cầu và xuất hiện hiện tượng mất mát vô ích cho xã hội. Trên đồ thị bộc lộ bằng diện tích hình B và C (DWL = B+C).

Kinh tế học tối tân cho rằng, Nhà nước nên can thiệp vào thị trường khi có thất bại của thị trường để nguồn lực phân bố hiệu quả hơn. Thất bại thị trường (Market Failure) diễn ra khi những điều kiện cho thị trường vận hành hữu hiệu chưa được thỏa mãn. Các điều kiện đó là thị trường xuất thực trạng thái độc quyền, phát sinh ngoại tác tiêu cực, việc phân bổ hàng hóa/dịch vụ công cộng, xuất hiện hiện tượng bất cân xứng thông tin.

Đối chiếu với khung lý thuyết đó, tôi nghĩ rằng thị trường khẩu trang thời gian qua chưa hẳn là một thất bại thị trường điển hình. Về bản chất, thị trường khẩu trang là một thị trường cạnh tranh, hiện tượng tăng giá đột biến chỉ diễn ra ở một số nơi. Như vậy, cơ sở kinh tế để Nhà nước can thiệp mạnh tay vào thị trường khẩu trang là khá yếu.

Trở lại với câu chuyển can thiệp Chính phủ Việt Nam vào thị trường khẩu trang thời gian qua tôi cho rằng lệnh trừng trị người “tăng giá bán khẩu trang” vẫn còn khá mơ hồ. Theo tôi, biện pháp hợp lý của Chính phủ lúc đây là cần hỗ trợ các doanh nghiệp sản xuất hoặc trực tiếp sử dụng các nguồn lực của mình để tăng cung khẩu trang, cùng lúc cũng nên “trấn an” đại lý bằng cách xóa bỏ cơ chế trừng phạt hiện nay.

Từ khóa bài viết: gia khau trang,kinh te viet nam,virus corona,nCoV

Bài viết Góc Nhìn CafeLand: Chiếc khẩu trang dưới góc nhìn kinh tế – duancanhodatxanh.com được tổng hợp và biên tập bởi sửa máy tính PCI – PCI Group Mọi ý kiến đóng góp và phản hồi vui lòng gửi Liên Hệ cho chúng tôi để điều chỉnh. Xin cảm ơn.

Bài Viết Khác


Ads_ngang